The Number

Chapter 9: An Uimhir

9.1 General #

9.1.1 Principal Forms of Numerals #

The principal numeral categories in Irish are the Bare Counting Numeral (An Mhaoluimhir), the Cardinal Number (An Bhunuimhir), the Personal Number (An Uimhir Phearsanta), the Ordinal Number (An Orduimhir), the Fraction (An Codán), and the Decimal Number (An Uimhir Dheachúlach).

  • (a) The Bare Counting Numeral: A numeral not directly followed by a noun is called a bare numeral. The bare numeral is used in counting without nouns, e.g., a haon (one); a cúig (five); a deich (ten) (see 9.2).
  • (b) The Cardinal Number: A numeral placed before a noun to denote quantity of entities is called a cardinal number, e.g., trí leabhar (three books); seacht gcupán (seven cups); naoi mbád (nine boats) (see 9.3).
  • (c) The Personal Number: A numeral used specifically to count human beings is called a personal number, e.g., beirt bhan (two women); ceathrar daltaí (four pupils); ochtar feirmeoirí (eight farmers) (see 9.4).
  • (d) The Ordinal Number: A numeral indicating position in an ordered sequence is called an ordinal number, e.g., an chéad teach (the first house); an dara bean (the second woman); an cúigiú haois (the fifth century) (see 9.5).
  • (e) The Fraction: A fractional numerical quantity that is not a whole number is a fraction, e.g., ceathrú (1/4 – a quarter); ceithre chúigiú (4/5 – four fifths); cúig shéú (5/6 – five sixths) (see 9.6).
  • (f) The Decimal Number: Another way of expressing a non-integer numerical quantity using a decimal point is a decimal number, e.g., 3.1; 7.5; 18.49; 34.023 (see 9.7).

9.1.2 The Two Systems #

A choice is provided between two systems for writing cardinal and personal numbers: the Traditional System (An Córas Seanbhunaithe) and the Simplified System (An Córas Simplithe). The Traditional System is always used for numbers from 1 to 19. Either the Traditional System or the Simplified System may be used for numbers from 20 upwards.

9.2 Bare Counting Numerals #

A numeral used in counting without nouns when not expressing quantity or order of objects or persons is called a bare counting numeral, e.g., a haon (one); a trí déag (thirteen); fiche a trí (twenty-three); céad nócha a cúig (one hundred and ninety-five); míle, ceithre chéad seachtó a naoi (one thousand, four hundred and seventy-nine).

9.2.1 Bare Counting Numerals 0–99 #

  • (a) The particle a is placed before numerals from 1 to 19, e.g., a haon; a dó; a trí; bus a ceathair; a hocht déag; and in the case of 20 to 99 (except the tens themselves) it is placed before the final digit, e.g., fiche a haon; daichead a sé; seachtó a hocht.
  • (b) The words ceathracha and daichead have equal status for “forty”.

Table 9A: Bare Counting Numerals 0–19 #

RangeNumerals
0–10náid / neamhní (zero), a haon (1), a dó (2), a trí (3), a ceathair (4), a cúig (5), a sé (6), a seacht (7), a hocht (8), a naoi (9), a deich (10)
11–19a haon déag (11), a dó dhéag (12), a trí déag (13), a ceathair déag (14), a cúig déag (15), a sé déag (16), a seacht déag (17), a hocht déag (18), a naoi déag (19)

Note that the bare numeral is used for telling time, e.g., a haon a chlog (one o’clock); a seacht a chlog (seven o’clock); fiche tar éis a cúig (twenty past five). This is how time is written in figures: 5.30 p.m.; 4.26 p.m.; 13:00; 16:47.

Table 9B: Bare Counting Numerals 20–99 #

DecadeExamples
20–29fiche (20), fiche a haon (21), fiche a dó (22), fiche a trí (23), fiche a ceathair (24), fiche a cúig (25), fiche a sé (26), fiche a seacht (27), fiche a hocht (28), fiche a naoi (29)
30–39tríocha (30), tríocha a ceathair (34), tríocha a cúig (35), tríocha a sé (36)
40–49daichead / ceathracha (40), daichead a seacht / ceathracha a seacht (47), daichead a hocht / ceathracha a hocht (48), daichead a naoi / ceathracha a naoi (49)
50–59caoga (50), caoga a haon (51), caoga a dó (52), caoga a trí (53)
60–69seasca (60), seasca a ceathair (64), seasca a cúig (65), seasca a sé (66)
70–79seachtó (70), seachtó a seacht (77), seachtó a hocht (78), seachtó a naoi (79)
80–89ochtó (80), ochtó a haon (81), ochtó a dó (82), ochtó a trí (83)
90–99nócha (90), nócha a ceathair (94), nócha a cúig (95), nócha a sé (96)

9.2.2 Bare Counting Numerals 100+ #

  • (a) The numerals céad (hundred), míle (thousand), milliún (million), billiún (billion), etc. are nouns. Therefore, the cardinal number system is used if the numbers 2–19 precede a series of zeroes corresponding to céad, míle, milliún, billiún, etc., e.g., ceithre chéad (four hundred); dhá chéad míle (two hundred thousand); naoi milliún déag (nineteen million); dhá bhilliún (two billion); ocht mbilliún (eight billion) (see 9.3).
  • (b) No initial mutation occurs on the noun after the tens, e.g., fiche míle (twenty thousand); tríocha milliún (thirty million); etc.

Table 9C: Bare Counting Numerals – The Tens #

FigureFormFigureForm
100céad200dhá chéad
1,000míle4,000ceithre mhíle
1,000,000milliún5,000,000cúig mhilliún
1,000,000,000billiún17,000,000,000seacht mbilliún déag

Table 9D: Bare Counting Numerals 100–9,999 #

FigureFormFigureForm
103céad a trí1,001míle a haon
115céad a cúig déag1,126míle, céad fiche a sé
120céad fiche1,230míle, dhá chéad tríocha
181céad ochtó a haon2,915dhá mhíle, naoi gcéad a cúig déag
273dhá chéad seachtó a trí3,824trí mhíle, ocht gcéad fiche a ceathair
355trí chéad caoga a cúig4,733ceithre mhíle, seacht gcéad tríocha a trí
446ceithre chéad daichead a sé5,642cúig mhíle, sé chéad daichead a dó
519cúig chéad a naoi déag6,551sé mhíle, cúig chéad caoga a haon
657sé chéad caoga a seacht7,460seacht míle, ceithre chéad seasca
734seacht gcéad tríocha a ceathair8,379ocht míle, trí chéad seachtó a naoi
818ocht gcéad a hocht déag9,288naoi míle, dhá chéad ochtó a hocht
999naoi gcéad nócha a naoi9,999naoi míle, naoi gcéad nócha a naoi

9.2.3 Bare Counting Numerals 10,000+ #

  • (a) Two systems exist to express bare numerals over 10,000 – the cardinal system and the bare numeral system.
  • (b) Under the cardinal system, word order follows cardinal number rules, e.g., 24,000 – ceithre mhíle is fiche (see Table 9N). Under the bare numeral system, the bare numeral plus the unmutated noun (céad, míle, etc.) is used, e.g., 24,000 – fiche a ceathair míle. Note that is is used in the cardinal system above 10,000 but is not used in other bare numerals.

Table 9E: Bare Counting Numerals 10,000+ #

FigureCardinal SystemBare Numeral System
13,452trí mhíle dhéag, ceithre chéad caoga a dótrí déag míle, ceithre chéad caoga a dó
18,901ocht míle dhéag, naoi gcéad a haonocht déag míle, naoi gcéad a haon
38,482ocht míle is tríocha, ceithre chéad ochtó a dótríocha a hocht míle, ceithre chéad ochtó a dó
65,155cúig mhíle is seasca, céad caoga a cúigseasca a cúig míle, céad caoga a cúig
74,048ceithre mhíle is seachtó, daichead a hochtseachtó a ceathair míle, daichead a hocht
92,827dhá mhíle is nócha, ocht gcéad fiche a seachtnócha a dó míle, ocht gcéad fiche a seacht
116,104céad is sé mhíle dhéag, céad a ceathaircéad a sé déag míle, céad a ceathair
520,712cúig chéad is fiche míle, seacht gcéad a dó dhéagcúig chéad fiche míle, seacht gcéad a dó dhéag
974,345naoi gcéad seachtó is ceithre mhíle, trí chéad daichead a cúignaoi gcéad seachtó a ceathair míle, trí chéad daichead a cúig

9.3 Cardinal Numbers #

9.3.1 Cardinal Numbers 1–19 #

  • (a) A number placed before a noun to denote quantity is called a cardinal number.
  • (b) The noun follows aon, dhá, trí, ceithre, cúig, sé, seacht, ocht, naoi, deich.
  • (c) Note that the cardinal numbers dhá (two) and ceithre (four) are used rather than the bare forms dó and ceathair.
  • (d) The word amháin (only / single) must be stated after the cardinal number aon and the noun. It is not necessary, however, to always state aon, e.g., aon chapall amháin (one horse); capall amháin (one horse).
  • (e) Lenition does not affect d, t, or s after aon, e.g., aon doras amháin (one door); aon teach amháin (one house).
  • (f) The word déag (-teen) follows the noun, e.g., ceithre leabhar déag (fourteen books). The word déag is lenited if the immediately preceding word ends in a vowel (except see 9.3.2(e)). Note that if the noun and qualifier form a single unit of meaning, e.g., madra rua (fox); cat crainn (pine marten); teach tábhairne (public house); láthair champála (campsite) (distinct from an ordinary noun and adjective, e.g., leabhar dearg), déag is placed after the noun and qualifier together, e.g., ceithre mhadra rua dhéag (fourteen foxes); cúig theach tábhairne dhéag (fifteen pubs); sé chat crainn déag (sixteen pine martens); seacht n-iora ghlasa dhéag (seventeen grey squirrels). Any other qualifier follows déag, e.g., sé chat crainn déag mhóra (sixteen large pine martens); seacht n-iora ghlasa dhéag fhiáine (seventeen wild grey squirrels).
  • (g) Dhá is not lenited after the definite article an or after céad, e.g., an dá leabhar (the two books); an chéad dá leabhar (the first two books); aon dá leabhar (any two books).
  • (h) The cardinal numbers aon (except see 8.3.3), dhá, trí, ceithre, cúig, and sé cause lenition on the following singular noun, e.g., trí bhád (three boats); but the word cent is not lenited, e.g., trí cent (three cents).
  • (i) The cardinal numbers seacht, ocht, naoi, and deich cause eclipsis on the following noun (singular or plural), e.g., seacht gcnámh (seven bones); deich gcinn (ten units); but eclipsis is not applied to euro, e.g., ocht euro; naoi euro, nor to cent, e.g., ocht cent; deich cent.

Table 9F: Cardinal Numbers 1–19 #

NumberConsonantVowelNumberConsonantVowel
1bád / bád amháin / aon bhád amháinábhar / ábhar amháin / aon ábhar amháin11aon bhád déagaon ábhar déag
2dhá bháddhá ábhar12dhá bhád déagdhá oíche dhéag
3trí bhádtrí ábhar13trí bhád déagtrí ábhar déag
4ceithre bhádceithre ábhar14ceithre bhád déagceithre ábhar déag
5cúig bhádcúig ábhar15cúig bhád déagcúig oíche dhéag
6sé bhairillesé oíche16sé bhairille dhéagsé ábhar déag
7seacht mbairilleseacht n-oíche17seacht mbairille dhéagseacht n-oíche dhéag
8ocht mbairilleocht n-oíche18ocht mbád déagocht n-oíche dhéag
9naoi mbairillenaoi n-oíche19naoi mbairille dhéagnaoi n-oíche dhéag
10deich mbairilledeich n-oíche

9.3.2 Nouns with a Special Plural Form after Cardinal Numbers #

There are several nouns whose nominative plural, or a special plural form, is used after the cardinal numbers 3–10 and after numbers ending in 3–9. These nouns are illustrated in the table below. Although fichid is not an ordinary plural form, it is included in this category.

Table 9G: Cardinal Numbers – Forms of Nouns with a Special Plural Form #

NounForm with 1–2Form with 3–6Form with 7–10
bliain (year)bhliainblianambliana
seachtain (week)sheachtainseachtaineseachtaine
ceann (head/unit)cheanncinngcinn
cloigeann (head/person)chloigeanncloignegcloigne
fiche (twenty)fhicheadfichidbhfichid
pingin (penny)phinginpinginebpingine
trian (third)thriantreanadtreana
troigh (foot)throightroithedtroithe
uair (hour/time)uairhuairen-uaire
  • (a) The nominative singular form of these nouns is used with cardinal numbers 1–2 and after numbers ending in 1–2, e.g., aon phingin amháin; dhá bhliain; aon uair déag; dhá cheann is tríocha.
  • (b) Lenition is not applied to the plural form after 3–6 nor after numbers ending in 3–6, e.g., trí seachtaine; ceithre cinn déag.
  • (c) After 3–6 and after numbers ending in 3–6, h is prefixed to the plural form uaire, e.g., cúig huaire.
  • (d) The numbers 7–10 and numbers ending in 7–9 eclipse the plural form, e.g., seacht mbliana; ocht bpingine déag.
  • (e) Déag is not lenited after the plural form, even if it ends in a vowel, e.g., trí bliana déag; ocht n-uaire déag.
  • (f) The nominative singular form is used after the tens (except deich), e.g., fiche bliain; tríocha pingin; ochtó troigh.

Table 9H: Cardinal Numbers – Examples of Forms of Nouns with a Special Plural Form #

NumberExampleNumberExample
1aon bhliain amháin (one year)11aon uair déag (eleven hours/times)
2dhá cheann (two items)12dhá phingin déag (twelve pence)
3trí bliana (three years)13trí huaire déag (thirteen times)
4ceithre cinn (four items)14ceithre cinn déag (fourteen items)
5cúig huaire (five times)15cúig bliana déag (fifteen years)
6sé sheachtain (six weeks)16sé seachtaine déag (sixteen weeks)
7seacht mbliana (seven years)17seacht gcinn déag (seventeen items)
8ocht gcinn (eight items)18ocht bpingine déag (eighteen pence)
9naoi n-uaire (nine times)19naoi mbliana déag (nineteen years)
10deich bpingine (ten pence)

9.3.3 The Adjective with Cardinal Numbers 1–19 #

  • (a) Following the cardinal number 1, the adjective is in the singular and agrees with the noun, e.g., bád mór / bád mór amháin / aon bhád mór amháin; fuinneog mhór / fuinneog mhór amháin / aon fhuinneog mhór amháin.
  • (b) Following the cardinal numbers 2–19, the adjective is in the plural.
  • (c) The adjective is lenited after the cardinal numbers 2–6, e.g., dhá bhád mhóra; cúig bhád bheaga.
  • (d) No initial mutation affects the adjective after cardinal numbers 7–19, e.g., seacht mbád beaga; seacht gcarr déag nua.

Table 9I: Cardinal Numbers 1–19 – Form of the Adjective #

NumberMasculineFeminineNumberMasculineFeminine
1bád beag amháinfuinneog bheag amháin11aon bhád déag beagaaon fhuinneog déag bheaga
2dhá bhád bheagadhá fhuinneog bheaga12dhá bhád déag bheagadhá fhuinneog déag bheaga
3trí bhád bheagatrí fhuinneog bheaga13trí bhád déag bheagatrí fhuinneog déag bheaga
4ceithre bhád bheagaceithre fhuinneog bheaga14ceithre bhád déag bheagaceithre fhuinneog déag bheaga
5cúig bhád bheagacúig fhuinneog bheaga15cúig bhád déag bheagacúig fhuinneog déag bheaga
6sé bhád bheagasé fhuinneog bheaga16sé bhád déag bheagasé fhuinneog déag bheaga
7seacht mbád beagaseacht bhfuinneog beaga17seacht mbád déag beagaseacht bhfuinneog déag beaga
8ocht mbád beagaocht bhfuinneog beaga18ocht mbád déag beagaocht bhfuinneog déag beaga
9naoi mbád beaganaoi bhfuinneog beaga19naoi mbád déag beaganaoi bhfuinneog déag beaga
10deich mbád beagadeich bhfuinneog beaga

9.3.4 Form of the Adjective with Nouns Having a Special Plural Form #

  • (a) Following cardinal numbers 1–2, the adjective is lenited in the case of feminine nouns, e.g., aon bhliain mhaith amháin; dhá bhliain mhaithe.
  • (b) After 3–19, neither lenition nor eclipsis is applied to the adjective, e.g., trí bliana fada; ceithre cinn maithe; ocht mbliana fada déag.

Table 9J: Cardinal Numbers 1–19 – Form of Adjective with Nouns Having a Special Plural Form #

NumberExampleNumberExample
1aon bhliain mhaith amháin (one good year)11aon bhliain déag mhaith (eleven good years)
2dhá bhliain mhaithe (two good years)12dhá bhliain déag mhaithe (twelve good years)
3trí bliana maithe (three good years)13trí bliana déag maithe (thirteen good years)
4ceithre cinn mhóra (four big items)14ceithre cinn déag mhóra (fourteen big items)
5cúig cinn mhóra (five big items)15cúig cinn déag mhóra (fifteen big items)
6sé bliana maithe (six good years)16sé bliana déag maithe (sixteen good years)
7seacht mbliana maithe (seven good years)17seacht mbliana déag maithe (seventeen good years)
8ocht gcinn mhóra (eight big items)18ocht gcinn déag mhóra (eighteen big items)
9naoi mbliana maithe (nine good years)19naoi mbliana déag maithe (nineteen good years)
10deich mbliana maithe (ten good years)

9.3.5 The Definite Article with Cardinal Numbers 1–19 #

  • (a) Singular form of the article:
    • (i) The singular form of the article is placed before the cardinal number 1, before numbers ending in 1, and before multiples of 10 from 20 upwards.
    • (ii) t- is prefixed to the cardinal number aon following the article, e.g., an t-aon leabhar amháin; an t-aon bhileog amháin. The t- is removed after prepositions, e.g., san aon leabhar amháin; tríd an aon fhuinneog amháin.
    • (iii) The singular form of the article is placed before the cardinal number dhá, e.g., an dá chapall; an dá bhróig.
    • (iv) The initial d of dhá is not lenited following the article, but lenition is applied to the following noun, whether masculine or feminine, e.g., an dá bhád; an dá fhuinneog.
  • (b) Plural form of the article:
    • (i) The plural form of the article is placed before cardinal numbers 3–19, e.g., na trí bhád; na ceithre fhuinneog; na cúig bhád déag.
    • (ii) h is prefixed to a vowel following na, e.g., na hocht mbád; na haon bhád déag.
    • (iii) The word déag follows the noun and is lenited if the preceding word ends in a vowel, e.g., na trí oíche dhéag; but na trí bhád déag.

Table 9K: Cardinal Numbers 1–19 – The Definite Article #

NumberMasculineFeminineNumberMasculineFeminine
1an t-aon bhád amháinan t-aon fhuinneog amháin11na haon bhád déagna haon fhuinneog déag
2an dá bhádan dá fhuinneog12an dá bhád déagan dá fhuinneog déag
3na trí bhádna trí fhuinneog13na trí bhád déagna trí fhuinneog déag
4na ceithre bhádna ceithre fhuinneog14na ceithre bhád déagna ceithre fhuinneog déag
5na cúig bhádna cúig fhuinneog15na cúig bhád déagna cúig fhuinneog déag
6na sé bhádna sé fhuinneog16na sé bhád déagna sé fhuinneog déag
7na seacht mbádna seacht bhfuinneog17na seacht mbád déagna seacht bhfuinneog déag
8na hocht mbádna hocht bhfuinneog18na hocht mbád déagna hocht bhfuinneog déag
9na naoi mbádna naoi bhfuinneog19na naoi mbád déagna naoi bhfuinneog déag
10na deich mbádna deich bhfuinneog

9.3.6 Cardinal Numbers 1–19 – Genitive Case without Article #

  • (a) A masculine or feminine noun undergoes genitive inflection in the singular after aon, e.g., luach aon bhó amháin; praghas aon bhaile amháin.
  • (b) In the case of dhá, the noun is placed in the genitive singular or genitive plural, e.g., dhá bhád $\rightarrow$ dhá bhád or dhá bháid; dhá chathaoir $\rightarrow$ dhá chathaoir or dhá chathaoireacha.
  • (c) Following 3–19, the noun is in the nominative singular and no mutation is applied to the adjective, e.g., praghas trí bhád mhóra; lucht ceithre bhád déag bheaga.

Table 9L: Cardinal Numbers 1–19 – Genitive Case with Article #

NumberMasculineFeminine
1sheol an aon bháid amháinchos na haon chathaoireach amháin
2sheol an dá bhád / bháidchos an dá chathaoir
3sheolta na dtrí bhádchosa na dtrí chathaoir
4sheolta na gceithre bhádchosa na gceithre chathaoir
5sheolta na gcúig bhádchosa na gcúig chathaoir
6sheolta na sé bhádchosa na sé chathaoir
7sheolta na seacht mbádchosa na seacht gcathaoir
8sheolta na n-ocht mbádchosa na n-ocht gcathaoir
9sheolta na naoi mbádchosa na naoi gcathaoir
10sheolta na ndeich mbádchosa na ndeich gcathaoir
11sheolta na haon bhád déagchosa na haon chathaoir déag
12sheolta an dá bhád déagchosa an dá chathaoir déag
13sheolta na dtrí bhád déagchosa na dtrí chathaoir déag

9.3.7 Cardinal Numbers – Nominative and Genitive of the Tens #

The table below sets out the nominative and genitive forms of the tens with the definite article.

Table 9M: Cardinal Numbers – Nominative and Genitive of the Tens #

DecadeNominative with ArticleGenitive with Article
10an deichna ndeich
20an fichean fhichid
30an tríochaan tríochad
40an daichead / an cheathrachaan daichid / na ceathrachad
50an caogaan chaogad
60an seascaan seascad
70an seachtóan tseachtód
80an t-ochtóan ochtód
90an nóchaan nóchad

When a plural form of the tens is used, the following noun is in the genitive plural, e.g., na fichidí daoine (scores of people); na céadta mílte punt (hundreds of thousands of pounds).

9.3.8 Cardinal Numbers 21–99 – The Two Systems #

In the Traditional System, the noun is placed between the unit and the ten, and the conjunction is is used, e.g., bád is fiche (twenty-one boats); trí bhád is daichead (forty-three boats). In the Simplified System, the ten is placed first plus the unit and the unmutated singular noun, e.g., fiche a haon bád; daichead a trí bád.

Table 9N: Cardinal Numbers 21–99 – Traditional System and Simplified System #

FigureTraditional SystemSimplified System
21bád is fiche / aon bhád amháin is fichefiche a haon bád
22dhá bhád is fichefiche a dó bád
23trí bhád is fichefiche a trí bád
34ceithre bhád is tríochatríocha a ceathair bád
45cúig bhád is daicheaddaichead a cúig bád
56sé bhád is caogacaoga a sé bád
67seacht mbád is seascaseasca a seacht bád
78ocht mbád is seachtóseachtó a hocht bád
89naoi mbád is ochtóochtó a naoi bád
99naoi mbád is nóchanócha a naoi bád

When an adjective accompanies a cardinal number, the plural noun form ceann (cinn) with the preposition de may be used, e.g., trí cinn de bháid mhóra is fiche (twenty-three big boats).

9.3.9 Cardinal Numbers 100+ – The Two Systems #

In the Traditional System and the Simplified System, cardinal numbers 100+ are set out as follows:

Table 9O: Cardinal Numbers 100+ – Traditional System and Simplified System #

FigureTraditional SystemSimplified System
191céad nócha is aon mhéadar amháincéad nócha a haon méadar
232dhá chéad tríocha is dhá mhéadardhá chéad tríocha a dó méadar
345trí chéad daichead is cúig mhéadartrí chéad daichead a cúig méadar
468ceithre chéad seasca is ocht méadarceithre chéad seasca a hocht méadar
1,001míle is aon mhéadar amháinmíle a haon méadar
2,345dhá mhíle, trí chéad daichead is cúig mhéadardhá mhíle, trí chéad daichead a cúig méadar

9.3.10 Cardinal Numbers 20+ in Figures #

The table below illustrates how the Traditional System and Simplified System are applied when cardinal numbers over 20 are written in figures.

Table 9P: Cardinal Numbers 20+ in Figures – Traditional System and Simplified System #

FigureTraditional SystemSimplified System
2121 chapall21 capall
2222 chapall22 capall
2323 chapall23 capall
2727 gcapall27 capall
3434 chapall34 capall
4545 chapall45 capall
5656 chapall56 capall
6767 gcapall67 capall
7878 gcapall78 capall
8989 gcapall89 capall

9.4 Personal Numbers #

A numeral denoting a count of persons is called a personal number.

9.4.1 Personal Numbers 1–12 #

The personal numbers from 1 to 12 are: duine (1 person), beirt (2 people), triúr (3 people), ceathrar (4 people), cúigear (5 people), seisear (6 people), seachtar (7 people), ochtar (8 people), naonúr (9 people), deichniúr (10 people), aon duine dhéag (11 people), dháréag (12 people).

Table 9Q: Personal Numbers #

NumberFormNumberForm
1duine / aon duine amháin7seachtar
2beirt8ochtar
3triúr9naonúr
4ceathrar10deichniúr
5cúigear11aon duine dhéag
6seisear12dháréag

9.4.2 Bare Personal Numbers with the Article #

The table below sets out bare personal numbers in the nominative and genitive cases with the definite article.

Table 9R: Bare Personal Numbers – Nominative and Genitive with Article #

NumberNominative CaseGenitive Case
1an t-aon duine amháin (the one person)ainm an aon duine amháin (the name of the one person)
2an bheirt (the two people)tuairim na beirte (the opinion of the two)
3an triúr (the three people)cinneadh an triúir (the decision of the three)
4an ceathrar (the four people)teaghlach an cheathrair (the family of the four)
5an cúigear (the five people)obair an chúigir (the work of the five)
6an seisear (the six people)comhrá an tseisir (the conversation of the six)
7an seachtar (the seven people)tuairisc an tseachtair (the report of the seven)
8an t-ochtar (the eight people)teach an ochtair (the house of the eight)
9an naonúr (the nine people)caint an naonúir (the talk of the nine)
10an deichniúr (the ten people)vótaí an deichniúir (the votes of the ten)
11an t-aon duine dhéag (the eleven people)tuairim an aon duine dhéag (the opinion of the eleven)
12an dáréag (the twelve people)tuairim an dáréag (the opinion of the twelve)

9.4.3 Nouns with Personal Numbers #

  • (a) Beirt is placed before a lenited singular noun, e.g., beirt fhear (two men); beirt bhan (two women); beirt mhúinteoirí (two teachers).
  • (b) Triúr through dháréag are placed before a plural noun in the genitive, e.g., triúr mac (three sons); ceathrar iníonacha (four daughters); seisear múinteoirí (six teachers).

Table 9S: Personal Numbers – Form of Noun Following Personal Number #

NumberNominative CaseGenitive Case
1fear amháin / aon fhear amháinhata an fhir amháin / hata an aon fhir amháin
2beirt fhear / beirt bhancarr na beirte fear / carr na beirte ban
3triúr fear / triúr bancarr an triúir fear / carr an triúir ban
4ceathrar fear / ceathrar bancarr an cheathrair fear / carr an cheathrair ban
5cúigear fear / cúigear bancarr an chúigir fear / carr an chúigir ban
6seisear fear / seisear bancarr an tseisir fear / carr an tseisir ban
7seachtar fear / seachtar bancarr an tseachtair fear / carr an tseachtair ban
8ochtar fear / ochtar bancarr an ochtair fear / carr an ochtair ban
9naonúr fear / naonúr bancarr an naonúir fear / carr an naonúir ban
10deichniúr fear / deichniúr bancarr an deichniúir fear / carr an deichniúir ban
11aon fhear déag / aon bhean déagcarr an aon fhir déag / carr na haon mhná déag
12dháréag fear / dháréag bancarr an dáréag fear / carr an dáréag ban

Table 9T: Personal Numbers – The Article before Personal Number Followed by Noun #

NumberNominative CaseGenitive Case
1an t-aon fhear amháin / an t-aon bhean amháinhata an aon fhir amháin / hata na haon mhná amháin
2an bheirt fhear / an bheirt bhanobair na beirte fear / obair na beirte ban
3an triúr fear / an triúr banobair an triúir fear / obair an triúir ban
4an ceathrar fear / an ceathrar banobair an cheathrair fear / obair an cheathrair ban
5an cúigear fear / an cúigear banobair an chúigir fear / obair an chúigir ban
6an seisear fear / an seisear banobair an tseisir fear / obair an tseisir ban
7an seachtar fear / an seachtar banobair an tseachtair fear / obair an tseachtair ban
8an t-ochtar fear / an t-ochtar banobair an ochtair fear / obair an ochtair ban
9an naonúr fear / an naonúr banobair an naonúir fear / obair an naonúir ban
10an deichniúr fear / an deichniúr banobair an deichniúir fear / obair an deichniúir ban
11na haon fhear déag / na haon bhean déagobair na haon fhir déag / obair na haon mhná déag
12an dáréag fear / an dáréag banobair an dáréag fear / obair an dáréag ban

Table 9U: Personal Numbers – Adjective with Noun Following Personal Number #

NumberNominative CaseGenitive Case
1fear ciallmhar amháin / bean shaibhir amháinhata an fhir chiallmhair amháin / mhála na mná saibhre amháin
2beirt fhear chróga / beirt bhan mhisniúilteach na beirte fear cróga / guth na beirte ban misniúil
3triúr fear cróga / triúr ban misniúilteach an triúir fear cróga / guth an triúir ban misniúil
4ceathrar fear cróga / ceathrar ban misniúilteach an cheathrair fear cróga / guth an cheathrair ban misniúil
5cúigear fear cróga / cúigear ban misniúilteach an chúigir fear cróga / guth an chúigir ban misniúil
6seisear fear cróga / seisear ban misniúilteach an tseisir fear cróga / guth an tseisir ban misniúil
7seachtar fear cróga / seachtar ban misniúilteach an tseachtair fear cróga / guth an tseachtair ban misniúil
8ochtar fear cróga / ochtar ban misniúilteach an ochtair fear cróga / guth an ochtair ban misniúil
9naonúr fear cróga / naonúr ban misniúilteach an naonúir fear cróga / guth an naonúir ban misniúil
10deichniúr fear cróga / deichniúr ban misniúilteach an deichniúir fear cróga / guth an deichniúir ban misniúil
11aon fhear déag cróga / aon bhean déag mhisniúilteach an aon fhir déag chróga / guth na haon mhná déag misniúla
12dháréag fear cróga / dháréag ban misniúilteach an dáréag fear cróga / guth an dáréag ban misniúil

9.4.4 Writing Personal Numbers in Figures #

It is recommended to write personal numbers up to dháréag (twelve) in words rather than figures in standard prose.

9.5 Ordinal Numbers #

A numeral indicating position in an ordered sequence is called an ordinal number, e.g., an chéad teach (the first house); an dara bean (the second woman); an cúigiú haois (the fifth century).

9.5.1 Ordinal Numbers 1–100 #

The table below sets out the ordinal numbers from 1 to 100.

Table 9V: Ordinal Numbers 1–100 #

NumberOrdinalNumberOrdinal
1stan chéad (the first)11than t-aonú… déag (the eleventh)
2ndan dara (the second)12than dóú… déag (the twelfth)
3rdan tríú (the third)13than tríú… déag (the thirteenth)
4than ceathrú (the fourth)14than ceathrú… déag (the fourteenth)
5than cúigiú (the fifth)15than cúigiú… déag (the fifteenth)
6than séú (the sixth)16than séú… déag (the sixteenth)
7than seachtú (the seventh)17than seachtú… déag (the seventeenth)
8than t-ochtú (the eighth)18than t-ochtú… déag (the eighteenth)
9than naoú (the ninth)19than naoú… déag (the nineteenth)
10than deichiú (the tenth)20than fichiú (the twentieth)
21stan t-aonú… is fiche30than tríochadú (the thirtieth)
40than daicheadú / an ceathrachadú50than caogadú (the fiftieth)
60than seascadú (the sixtieth)70than seachtódú (the seventieth)
80than t-ochtódú (the eightieth)90than nóchadú (the ninetieth)
100than céadú (the hundredth)

9.5.2 Ordinal Numbers 100+ #

A system based on the bare counting numerals is used to express position above 100.

Table 9W: Ordinal Numbers 100+ #

FigureOrdinal
101stan céad is a haonú
112than céad a dódhéagú
120than céad fichiú
123rdan céad fiche a tríú
200than dá chéadú
1,000than míliú
1,000,000than milliúnú

9.5.3 Ordinal Numbers in the Genitive Case #

The table below sets out examples of ordinal numbers in the genitive case.

Table 9X: Ordinal Numbers in the Genitive Case #

FigureMasculineFeminine
1stmarcach an chéad chapaill (rider of the first horse)tús na chéad chaibidle (beginning of the first chapter)
2ndceann an dara buachaill (head of the second boy)eireaball an dara bó (tail of the second cow)
3rddeireadh an tríú leabhar (end of the third book)clúdach an tríú lefréamh (cover of the third root)
5thbonn an chúigiú himreoir (medal of the fifth player)bróga an chúigiú girseach (shoes of the fifth girl)
18thualach an ochtú capall déag (load of the eighteenth horse)tús an ochtú haois déag (start of the eighteenth century)
20thdeireadh an fichiú bliain (end of the twentieth year)tús an fichiú comhdháil (start of the twentieth conference)
39thdeireadh an naoú fear is tríocha (end of the 39th man)cóta an naoú bean is tríocha (coat of the 39th woman)

9.5.4 Adjectives with Ordinal Numbers #

The adjective inflects in agreement with the noun, e.g., an chéad bhean mhór; an chéad fhear mór; seol an chéad bháid ghoirm; deireadh na chéad tuarascála cuimsithí; na chéad scoláirí maithe; eachtraí na chéad taiscéalaithe cáiliúla.

9.5.5 Writing Ordinal Numbers in Figures #

Ordinal numbers are written in figures by appending ú to the figure, e.g., an 1ú, an 2ú, an 19ú, an 123ú. The rules applying to ordinal numbers in figures are identical to those applying to ordinal numbers in words.

9.6 Fractions #

A numerical quantity that is not a whole number is a fraction, e.g., 1/4 – ceathrú; 2/3 – dhá thrian; 5/6 – cúig shéú.

9.6.1 Composition of Fractions #

  • (a) A standard fraction consists of two parts: the numerator (an t-uimhreoir) and the denominator (an t-ainmneoir). The numerator is placed above the line and the denominator below the line, e.g., in 6/7, 6 is the numerator and 7 is the denominator.
  • (b) Ordinal numbers are used to express the denominator, except in the case of leath (half) and trian (third). Note that the special plural form treana of the noun trian is used after numbers 3–10. This noun remains unmutated after trí, ceithre, cúig, sé, e.g., 3/3 – trí treana; 4/3 – ceithre treana; and is eclipsed after seacht, ocht, naoi, deich, e.g., 9/3 – naoi dtreana; 10/3 – deich dtreana.
  • (c) Where the denominator is between 11–19, a form derived from the ordinal number is used, e.g., 4/13 – ceithre thrídéagú; 6/15 – sé chúigdéagú.
  • (d) Where the denominator is over 20, word order follows bare numerals, but an ordinal replaces the final bare numeral, e.g., 1/30 – tríochadú.

9.6.2 The Denominator #

Table 9Y: Fractions – Denominator 2–19 #

FractionDenominatorForm with cuidFractionDenominatorForm with cuid
1/2leathan leathchuid1/11aondéagúan t-aondéagú cuid
1/3trianan tríú cuid1/12dódhéagúan dódhéagú cuid
1/4ceathrúan ceathrú cuid1/13trídéagúan trídéagú cuid
1/5cúigiúan cúigiú cuid1/14ceathairdéagúan ceathairdéagú cuid
1/6séúan séú cuid1/15cúigdéagúan cúigdéagú cuid
1/7seachtúan seachtú cuid1/16sédéagúan sédéagú cuid
1/8ochtúan t-ochtú cuid1/17seachtdéagúan seachtdéagú cuid
1/9naoúan naoú cuid1/18ochtdéagúan t-ochtdéagú cuid
1/10deichiúan deichiú cuid1/19naoidéagúan naoidéagú cuid

Table 9Z: Fractions – Denominator 20+ #

FractionForm with cuidFractionForm with cuid
1/21an fiche aonú cuid1/87an t-ochtó seachtú cuid
1/32an tríocha dóú cuid1/98an nócha ochtú cuid
1/43an daichead tríú cuid1/99an nócha naoú cuid
1/54an caoga ceathrú cuid1/156an céad caoga séú cuid
1/65an seasca cúigiú cuid1/2,987an dá mhíle naoi gcéad ochtó seachtú cuid
1/76an seachtó séú cuid1/3,234,567an trí mhilliún, dhá chéad tríocha is ceithre mhíle, cúig chéad seasca seachtú cuid

Note that the ordinal number is used in the case of the tens, e.g., fichiú, céadú, míliú, etc. and the form with cuid is not customary with them, e.g., 1/30 – tríochadú; 1/50 – caogadú.

9.6.3 The Numerator #

Cardinal numbers are followed when the numerator is greater than 1 because denominators are treated as regular nouns (exception: fichiú is not lenited, e.g., trí fichiú).

Table 9AA: Fractions – Numerator 2–10 #

FractionFormFractionFormFractionForm
3/2trí leath2/11dhá aondéagú4/30ceithre thríochadú
2/3dhá thrian3/12trí dhódhéagú5/40cúig dhaicheadú
5/4cúig cheathrú4/13ceithre thrídéagú6/50sé chaogadú
4/7ceithre sheachtú7/16seacht sédéagú9/80naoi n-ochtódú
8/9ocht naoú9/18naoi n-ochtdéagú9/100naoi gcéadú
9/10naoi ndeichiú6/19sé naoidéagú3/1,000trí mhíliú
10/3deich dtreana3/20trí fichiú5/1,000,000cúig mhilliúnú

Alternatively, the noun ceann/cinn may be used with the preposition de and the plural form of the denominator.

Table 9BB: Fractions – Numerator 2–10 – Form with ceann/cinn and Preposition de #

Fractionceann/cinn + deFractionceann/cinn + de
2/21dhá cheann de fiche aonuithe10/156deich gcinn de chéad caoga séithe
3/32trí cinn de thríocha dóithe5/209cúig cinn de dhá chéad naoithe
4/43ceithre cinn de dhaichead tríthe2/2,987dhá cheann de dhá mhíle, naoi gcéad ochtó seachtuithe
5/54cúig cinn de chaoga ceathruithe3/3,234,567trí cinn de thrí mhilliún, dhá chéad tríocha is ceithre mhíle, cúig chéad seasca seachtuithe

When the numerator is greater than 10, bare numerals are used as follows: the numerator (as a bare numeral) + de + plural of denominator.

Table 9CC: Fractions – Numerator 11+ #

FractionBare Numeral plus deFractionBare Numeral plus de
11/2a haon déag de leatha19/12a naoi déag de dhódhéaguithe
12/3a dó dhéag de thrianta20/19fiche de naoidéaguithe
15/6a cúig déag de shéithe45/17daichead a cúig de sheachtdéaguithe
17/8a seacht déag d’ochtuithe87/13ochtó a seacht de thrídéaguithe
18/9a hocht déag de naoithe123/12céad fiche a trí de dhódhéaguithe

9.6.4 Large Numerators and Denominators #

When the numerator is greater than 10 and the denominator is greater than 20, it is preferable to use the bare numeral plus the preposition de and the plural of the denominator. Alternatively, two bare numerals may be linked with the preposition ar (on) or the compound preposition os cionn (above / over).

Table 9DD: Fractions – Large Numerators and Denominators #

FractionBare Numeral plus deBare Numeral plus arBare Numeral plus os cionn
23/29fiche a trí de fiche naoithefiche a trí ar fiche a naoifiche a trí os cionn fiche a naoi
13/30a trí déag de thríochaduithea trí déag ar thríochaa trí déag os cionn tríocha
32/81tríocha a dó d’ochtó aonuithetríocha a dó ar ochtó a haontríocha a dó os cionn ochtó a haon
81/84ochtó a haon d’ochtó ceathruitheochtó a haon ar ochtó a ceathairochtó a haon os cionn ochtó a ceathair

9.7 Decimal Numbers #

9.7.1 Reading Decimal Numbers #

  • (a) The bare counting system is used for decimal numbers, e.g., 1.7 – a haon ponc a seacht; 22.4 – fiche a dó ponc a ceathair; 84.22 – ochtó a ceathair ponc a dó a dó.
  • (b) A noun following a decimal number undergoes neither inflection nor initial mutation, whether in words or figures, e.g., a haon ponc a dó gram (1.2 grams); 1.5 cileagram (1.5 kilograms); 7.4 méadar ciúbach (7.4 cubic metres).

9.8 Summary of Numerals #

9.8.1 Summary of Numbers 1–19 #

Table 9EE: Summary of Numerals 1–19 #

CategoryNominative CaseGenitive CaseFigure
Cardinal Numberaon bhileog ghlan amháin
dhá chupán ghlasa
an dá chrann éagsúla
na seacht gcinn dhearga
na cúig bhád déag bheaga
sé oíche Shathairn déag
sé theach tábhairne dhéag
tús na haon bhileoige glaine amháin
dath an dá chrann éagsúla
costas na seacht gcinn dhearga
bádóirí na gcúig bhád déag bheaga
fuacht na n-ocht gcloigne maola
1 bhileog ghlan
2 chupán ghlasa
3 cinn dhearga
Personal Numberbeirt bhan mhisniúla
beirt fhear chróga
an bheirt scoláirí chumasacha
an ceathrar feirmeoirí gnóthacha
an t-ochtar aisteoirí maithe
trí fheirmeoir déag Éireannacha
na seacht n-oibrí dhéag ghnóthacha
ainmneacha na beirte ban mhisniúla
muintir an cheathrair
muintir an cheathrar feirmeoirí gnóthacha
róil an ochtair
róil an ochtar aisteoirí maithe
cumas na dtrí fheirmeoir déag Éireannacha
tuarastail na seacht n-oibrí dhéag ghnóthacha
1 oibrí cáilithe
3 fheisire shinsearacha
8 n-údar fhoilsithe
13 fheirmeoir Éireannacha
17 n-oibrí ghnóthacha
Ordinal Numberan chéad fhear cróga
na chéad cheithre charr mhóra
an tríú cupán tae
an cúigiú hionstraim reachtúil
an seachtú hábhar déag nua
an t-ochtú capall déag mór
ráiteas an chéad fhir chróga
buiséad na chéad dánlainne nua-aoisí
blas an tríú cupán tae
forálacha an chúigiú hionstraim reachtúil
costas an seachtú hábhar déag nua
ualach an ochtú capall déag mór
an 1ú fear cróga
an 1ú dánlann nua-aoiseach
an 3ú cupán tae
an 5ú hionstraim reachtúil
an 17ú hábhar nua
an 18ú capall mór

Table 9FF: Summary of Numerals 20+ #

CategoryTraditional SystemFigureSimplified SystemFigure
Cardinal and Personal Numbersaon chapall mór amháin is fiche
trí bhean arda is ceathracha
cúig fhuinneog bhriste is caoga
seacht leabhar shuimiúla is seachtó
naoi nduine ghnóthacha is nócha
trí chéad seasca is ceithre bhuidéal fholmha
21 chapall mór
43 bhean arda
55 fhuinneog bhriste
77 leabhar shuimiúla
99 nduine ghnóthacha
364 bhuidéal fholmha
fiche a haon capall mór
ceathracha a trí bean ard
caoga a cúig fuinneog bhriste
seachtó a seacht leabhar suimiúil
nócha a naoi duine gnóthach
trí chéad seasca a ceathair buidéal folamh
21 capall mór
43 bean ard
55 fuinneog bhriste
77 leabhar suimiúil
99 duine gnóthach
364 buidéal folamh
Ordinal Numberan ceathrú doras dúnta is fiche
an daicheadú leabhar nua
an séú hábhar suimiúil is seasca
an 24ú doras dúnta
an 40ú leabhar nua
an 66ú hábhar suimiúil
——

Note:

  • (a) only the Traditional System is used for numbers below 20;
  • (b) it is recommended, in standard prose, to write personal numbers up to dháréag (twelve) in words rather than figures.
✓Link copied!